Jacek Dehnel

W odwiecznym sporze o wyższości kotów nad psami (bądź odwrotnie), stałem zawsze po stronie kotów. Ale rozumiem, że niektórzy mają więcej sympatii dla tego drugiego (namolnego, natrętnego, śliniącego się i pozbawionego kociej godności) gatunku czworonogów - ba, w walce o nie czasami nie zawahają się pójść do sądu. Tak było osiemdziesiąt lat temu w Gdyni. CZYTAJ WIĘCEJ

Tabloid czasem musi, bo się udusi. Musi wypluć całą swoją tabloidowość, rynsztokowość, mieszaninę krwi i spermy, jarmarczne błyskotki. Kiedy brakuje doraźnych zbrodni, które można opisać z najdrobniejszymi, najbardziej odrażającymi szczegółami, sięga się do historii. Historia oferuje nam niezmierzone obrzydlistwa i jest jedną z ukochanych nauk tabloidów - oczywiście, nie sama w sobie, ale szumowiny, które się zbierają na powierzchni uczonych opracowań, skandaliczne wyimki, przypisy wypolerowane i podniesione do rangi istoty sprawy. Wszystkie te "Skandale papieskich dworów", "Żywoty wielkich ladacznic" czy "Z torturami przez wieki i kraje" są od niepamiętnych czasów ulubioną pożywką prasy brukowej. Imał się tego również "Tajny detektyw" w serii artykułów o egzekucjach pt. "Widmo śmierci". CZYTAJ WIĘCEJ

Kiedy dokładnie pół wieku temu powstawał pierwszy - i jak dotychczas jedyny - polski przekład "Wielkiego Gatsby'ego" (wyd. oryg. 1925), tłumaczka Ariadna Demkowska zostawiała termin "bootlegger" w jego oryginalnym brzmieniu, bo dla tamtego pokolenia było to słowo, które się w polszczyźnie przyjęło -dałbym głowę, że głównie za sprawą artykułów w prasowych kronikach kryminalnych czy w "Tajnym Detektywie". Nie pamiętam jak było w "Deja vu" Machulskiego (który korzystał przecież dekadę wcześniej z archiwalnych numerów "Tajnego" przy budowaniu postaci z "Vabanku"), ale mam wrażenie, że "bootlegger" w polszczyźnie odszedł do lamusa wraz z epoką wielkich gangsterów. Dziś trzeba go już chyba tłumaczyć na "przemytnika alkoholu". CZYTAJ WIĘCEJ

Tak, tak! Fala wielkiego kryzysu zmiotła nie tylko tysiące drobnych robotników, rzemieślników, handlarzy, ale uderzyła też w najbardziej luksusowe gałęzie gospodarki, w tym - w jubilerów. CZYTAJ WIĘCEJ

Nie tak dawno pisałem tu - za "Tajnym detektywem" o niemieckim wynalazku: zatrzaskujących się na nadgarstku kajdankach, które znamy ze wszystkich hollywoodzkich kryminałów. Tymczasem kolejny ciekawy wynalazek, który jednak w tej formie chyba się nie przyjął. CZYTAJ WIĘCEJ

Mam słabość do opowieści o oszustach. To bowiem, na co się nabieramy, mówi mnóstwo o naszych prawdziwych (bądź urojonych) potrzebach, o naszych marzeniach, oczekiwaniach wobec świata, snobizmach, tęsknotach. Tak było też z fałszywym hrabią Harrym Friedrichem, który grasował w Zakopanem "wśród rumby narciarsko-tanecznej" która, jak się dowiadujemy, pozwalała bywalcom zapomnieć o szalejącej "kryzie", czyli Wielkim Kryzysie. CZYTAJ WIĘCEJ

W przedwielkanocnym numerze Tajnego (80 lat temu święta wypadały wcześniej, zatem w numerze marcowym) ukazało się sporo ogłoszeń reklamowych - mam wrażenie, że nieco więcej, niż zazwyczaj; zresztą w numerach świątecznych reklamodawcy musieli rezerwować miejsce z wyprzedzeniem. Takie oto towary próbowano sprzedać z okazji pisanek, zająca, mazurkowego szału i Męki Pańskiej: CZYTAJ WIĘCEJ

Narzeka się dość powszechnie na obecnych polityków: że łotry, łajdaki, przestępcy, dranie - częściowo, rzec trzeba, słusznie, choć uogólnienie to, jak każde uogólnienie, bardzo jest krzywdzące. Tymczasem warto przypomnieć, że bywało z tym znacznie gorzej. 80 lat temu na czele warszawskiej mafii i rekietierów stał "Tata Tasiemka", radny miasta stołecznego z ładną kartą niepodległościową. CZYTAJ WIĘCEJ

Z uwagi na to, że po zaczątkach wiosny prognozy wieszczą nam teraz powrót śniegów, postanowiłem przypomnieć tekst pod uroczym tytułem "Po skwarnem lecie - krwawa zima". Jest tu wszystko, czego czytelnicy tabloidowi łakną jak kania dżdżu: seks, pieniądze i morderstwo. Czegóż więcej pragnąć od artykułu? A jednak autor okrasza go całym mnóstwem smakowitości. Zaczyna się od pastoralno-socjologicznej analizy przemian wsi polskiej. Znany z pism oświeceniowych "szlachetny dzikus" (otwarte pozostaje pytanie, na ile szlachetny) mieszkał, jak się okazuje, pod samym nosem, nie trzeba go było szukać na antypodach - ale właśnie zanikł za sprawą kolei parowej, motoryzacji i zmiany mody. A jednak - coś tam pozostało z pierwotności. I jest to, jak się dowiadujemy, zbrodnia. CZYTAJ WIĘCEJ

I jeszcze jedna porcja denatów w "weekend ze zbrodnią". CZYTAJ WIĘCEJ